انسداد روده چیست؟
چسبندگی روده می تواند باعث انسداد روده شوند
انسداد روده انسدادی است که از عبور غذا و مایعات از روده کوچک یا بزرگ جلوگیری میکند. انسداد روده میتواند بخاطر نوارهای فیبری بافتهای شکم (چسبندگیهای داخل شکم) که پس از جراحی ایجاد میشود، غدههای التهابی یا عفونی روده، فتق و تومور ایجاد شود.
انسداد روده یا "قولنج الیئوسی یا بسته شدن روده (به انگلیسی ileus ) توقف جریان رو به جلو و پیشروی محتویات روده بخاطر «راه بند»های مختلف است و میتواند در هر سنی، از نوزادی تا سالخوردگی، انسان را گریبان گیر کند. این بیماری یک خطر جانی بسیار مهم محسوب میشود که بایستی سریعاً بوسیله پزشک متخصص (ترجیحا جراح) درمان شود.
پیچ خوردگی روده چیست؟
پیچ خوردگی روده عبارتست از پیچ خوردگی یا حلقه شدن روده است که منجر به انسداد روده می شود. وقتی روده کوچک تحت تاثیر قرار گیرد، به این بیماری پیچ خوردگی روده کوچک گفته می شود، در حالی که وقتی روده بزرگ تحت تاثیر قرار گیرد، به این بیماری پیچ خوردگی روده بزرگ گفته می شود.
در صورتی که پیچ خوردگی روده در روده بزرگ اتفاق بیفتد، دو نوع پیچ خوردگی روده وجود دارد، سیگموئید و روده کور (سکوم) است، که به محل پیچ خوردگی روده بزرگ بستگی دارد.
انسداد این بخش های معده به سرعت منجر به نکروز (مردن بافت) می شود، زیرا انسداد از جریان خون جلوگیری می کند. این یکی از اولین مشکلات در هر نوع انسداد روده کوچک یا بزرگ است و فورا اتفاق می افتد.
علائم با توجه به علت های مختلف پیچ خوردگی روده متغیر هستند و روش های درمانی آنها نیز به همین شکل متغیر هستند. در صورتی که علائم پیچ خوردگی روده را دارید، زمان آن رسیده که به پزشک مراجعه کنید.
چسبندگی روده می تواند باعث گره خوردگی، پیخ خوردگی یا کشیده شدن روده ها و در نتیجه انسداد روده شوند. انسداد کامل یا جزئی روده حرکت غذا یا مدفوع در روده ها را محدود می کند. انسداد کامل روده جان فرد را تهدید می کند و به مراجعه فوری به پزشک و اغلب جراحی نیاز دارد.
چسبندگی روده یا انسداد روده
دلایل گرفتگی روده چیست؟
1. گرفتگی مکانیکی روده باریک
منظور از گرفتگی مکانیکی آن است که چیزی به طور فیزیکی (جسمی) روده را می بندد. دلایل گرفتگی مکانیکی روده باریک عبارتند از:
• چسبندگی روده: نوارهایی از بافت فیبروزی در داخل شکم که می تواند بعد از جراحی ناحیه شکم یا لگن ایجاد شود.
• بیماری روده باریک
• فتق: قسمتی از روده به طرف بخش دیگری از بدن برآمده می شود و بیرون می زند.
• تومورهای روده باریک
• بیماری های التهابی روده مثل بیماری کرون
• پیچ خوردگی روده باریک
• یک اختلال نادر و خطرناک که در آن قسمتی از روده به داخل قسمت مجاور آن لیز می خورد و فرو می رود
انسداد روده انسدادی است که از عبور غذا و مایعات از روده کوچک یا بزرگ جلوگیری میکند
2. انسداد مکانیکی روده بزرگ
دلایل این نوع انسداد روده عبارتند از :
ο سرطان روده بزرگ
ο دیورتیکولیت : کیسه های کوچک و برآمده در دیواره روده که ملتهب و عفونی می شوند.
ο پیچ خوردگی روده بزرگ
ο مدفوع فشرده و سفت
ο تنگ شدن روده بزرگ در اثر التهاب یا جراحت
عمل جراحی شکم یا ناحیه لگن باعث چسبندگی روده می شود
3- ایلئوس فلجی
ایلئوس فلجی می تواند علائم انسداد روده را ایجاد کند، ولی شامل انسداد فیزیکی روده نیست. در ایلئوس فلجی، مشکلات عضلانی و یا عصبی، انقباض طبیعی عضلات روده را به هم میریزند و حرکت موادغذایی و مایعات را در دستگاه گوارشی، آهسته یا متوقف می کند.
ایلئوس فلجی می تواند هر قسمتی از روده را تحت تاثیر قرار دهد و دلایل آن عبارتند از:
- عمل جراحی شکم
- عمل جراحی ناحیه لگن
- عفونت (بیماری های عفونی)
- برخی داروها مانند داروهای ضدافسردگی و یا ضد درد که روی اعصاب و عضلات تاثیر می گذارند.
- اختلالات مربوط به عضلات و اعصاب مانند بیماری پارکینسون
چه عواملی خطر ابتلا به گرفتگی روده را افزایش می دهند؟
♦ عمل جراحی شکم یا ناحیه لگن باعث چسبندگی روده می شود که از علل شایع گرفتگی روده است.
♦ بیماری کرون که دیواره روده را ضخیم می کند، در نتیجه مسیر عبور غذها را تنگ می نماید.
♦ سرطان ناحیه شکم، به خصوص اگر برای برداشتن تومور ناحیه شکم تحت عمل جراحی قرار بگیرید و یا رادیوتراپی (پرتودرمانی) شوید.
میوه های تازه و سبزیجات برگ دار سبز به عنوان درمان گیاهی انسداد روده موثر هستند
علایم و نشانه های انسداد روده
از جمله علایم انسداد روده می تواند به موارد زیر اشاره کرد:
◊ نفخ شدید
◊ شکم درد
◊ کاهش اشتها
◊ تهوع
◊ استفراغ
◊ یبوست
◊ اسهال
◊ ورم شکم
◊ گرفتگی شدید عضلات شکم
◊ تنفس بدبو و تب می شود.
عوارض
عدم درمان انسداد روده عوارض جانبی شدیدی دارد و ممکن است جان فرد را به خطر بیندازد. این عوارض از قرار زیر هستند:
· مردن بافت: انسداد روده باعث قطع شدن رسیدن خون به بخشی از روده شما می شود. کمبود خون باعث از بین رفتن دیواره روده می شود. مردن بافت منجر به پاره شدن دیواره روده می شود و پاره شدن دیواره روده ممکن است باعث عفونت شود.
· عفونت: عفونت حفره شکم می تواند زندگی فرد را به خطر بیندازد و به مراجعه فوری به پزشک و اغلب جراحی نیاز دارد.
تشخیص انسداد روده
پزشک سوالاتی در مورد علائم، مشکلات گوارشی دیگری که داشته اید و هر گونه جراحی ای که پیش از این انجام داده اید سوالاتی می پرسد. پزشک برای تشخیص انسداد روده اقدامات زیر را انجام می دهد:
¤ توضیح علائم: جزئیات کامل علائم انسداد روده را به پزشک توضیح دهید.
¤ سابقه پزشکی: در مورد روش های درمانی یا جراحی که اخیرا استفاده کرده اید و همچنین بیماری های که اکنون به آن مبتلا هستید و داروها یا مکمل هایی که مصرف می کنید با پزشک صحبت کنید.
¤ معاینه: پزشک شکم و هر قسمت دیگری از بدن که در آن احساس درد یا ناراحتی می کنید را معاینه می کند.
¤ آزمایش های تصویربردرای: برای تشخیص انسداد روده، پزشک از تصویر برداری با اشعه ایکس یا سی تی اسکن استفاده می کند. تصویر برداری با اشعه ایکس به منظور باعث پیدا کردن انسداد روده بزرگ و کوچک می شود. گرفتن سی تی اسکن از شکم که به پزشک کمک می کند تا جزئی یا کامل بودن انسداد روده را تشخیص دهد.
¤ کولونوسکوپی: در صورتی که پزشک حدس بزند انسداد روده بزرگ اتفاق افتاده است، کولونوسکوپی را توصیه می کند. برای انجام این آزمایش داروی بیهوشی به شما تزریق می شود و سپس پزشک دوربینی را به انتهای یک لوله وصل کرده و آن را داخل روده بزرگ می کند. این کار به پزشک این امکان را می دهد تا قسمت داخلی روده بزرگ را مشاهده کند.
سندروم پیچ خوردگی روده با انجام تنقیه با باریوم، تحلیل مدفوع و روش های تصویر برداری مثل رادیوگرافی، سی تی اسکن و ام آر ای صورت می گیرد. لاپاراتومی تشخیصی یا توضیحی، یک روش جراحی کم تهاجمی است که برای معاینه ارگان های شکم توصیه می شود.
برای تشخیص انسداد روده از تصویر برداری اشعه ایکس یا سی تی اسکن استفاده می کند
راه های درمان انسداد روده
روش درمان گرفتگی روده بستگی به علت آن دارد، ولی بیشتر اوقات بایستی در بیمارستان بستری شوید. بستری شدن در بیمارستان برای تثبیت وضعیت بیمار وقتی بیمارستان میروید، پزشک ابتدا وضعیت شما را تثبیت می کند تا بعدا تحت درمان پزشکی قرار بگیرید.
پزشک برای تثبیت وضعیت شما، کارهای زیر را انجام می دهد:
- سرم غذایی به دست شما وصل می کند تا مایعات مغذی را از این طریق دریافت کنید.
- لوله ای را از طریق بینی وارد معده شما می کند تا هوا و مایعات شکم را برای کاهش ورم آن خارج کند.
- لوله ای باریک و قابل انعطاف (سوند) را وارد مثانه می کند تا از طریق آن ادرار را خالی کرده و برای آزمایش جمع کند.
درمان گرفتگی جزئی مکانیکی روده
اگر گرفتگی مکانیکی روده جزئی باشد و غذاها و مایعات بتوانند تا حدودی از آن عبور کنند، در این صورت غیر از تثبیت وضعیت بیمار در بیمارستان، نیاز به درمان دیگری نیست.
ممکن است پزشک رژیم غذایی کم فیبری را برای شما تجویز کند که هضم و جذب آن برای روده راحت تر باشد. اگر گرفتگی روده خودبخود برطرف نشود، نیاز به عمل جراحی برای باز کردن روده است.
درمان گرفتگی کامل مکانیکی روده
اگر هیچ غذایی نتواند از روده شما عبور کند و روده کاملا مسدود باشد، برای باز کردن آن نیاز به عمل جراحی است. روش باز کردن روده به علت گرفتگی آن و قسمتی از روده که مسدود شده است، بستگی دارد. طی این عمل جراحی، قسمت گرفته شده روده و یا هر بخشی از آن که مرده یا آسیب دیده است، برداشته می شود.
متناوب با پزشک برای رفع گرفتگی، از استنت فلزی گشادکننده استفاده می کند. این استنت (لوله فلزی مشبک) توسط وسیله ای به نام اندوسکوپ و از طریق دهان یا روده بزرگ، وارد روده بزرگ می شود. این استنت به زور، روده بزرگ را باز می کند، در نتیجه گرفتگی آن از بین میرود.
این استنت های فلزی معمولا در افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ و یا برای درمان موقتی افرادی که در معرض خطر زیادی به دلیل جراحی فوری هستند، به کار می رود. اگر مشکل شما همچنان وجود داشته باشد، باز هم نیاز به عمل جراحی خواهید داشت.
درمان انسداد روده فلجی
اگر پزشک تشخیص دهد که گرفتگی روده شما ناشی از ایلئوس فلجی است، یک یا دو روز در بیمارستان، وضعیت شما را کنترل می کند.
ایلئوس فلجی اغلب یک مشکل موقتی است و خودبخود بهتر می شود. اگر ایلئوس فلجی طی چند روز بهبود نیابد، پزشک داروهایی را برای انقباض عضلات روده تجویز می کند که می توانند به حرکت غذاها و مایعات در روده کمک کنند.
اگر یک نوع بیماری یا دارو باعث انسداد روده فلجی شده باشد، پزشک آن بیماری زمینه ای را درمان می کند و یا مصرف آن دارو را قطع می نماید.
روش های درمان سنتی انسداد روده
این روش های درمانی زمان زیادی نمی برد و در پیشگیری از انسداد روده و پیچ خوردگی روده به شما کمک می کنند، این روش های درمان سنتی انسداد روده عبارتند از:
♠ نوشیدن آب زیاد: نوشیدن حداقل هشت لیوان آب در روز به شما کمک می کند تا روده های شما فعالیت نرمالی داشته باشند. این کار برای کسانی که مشکلات روده ای مثل یبوست یا نفخ شکم دارند، بسیار مهم است.
♠ حفظ یک رژیم غذایی سالم: غلات کامل، میوه های تازه و سبزیجات برگ دار سبز به عنوان درمان گیاهی انسداد روده موثر هستند، در حالی که از خوردن گوشت قرمزو غذاهای فراوری شده باید پرهیز کنید.
♠ تمیز کردن روده: تمیز کردن چند وقت یک بار روده به حذف مدفوع باقی مانده در بدن کمک می کند. این کار باعث پیشگیری از انسداد روده، پیچ خوردگی روده و بیماری های دیگری که با تنبلی دستگاه گوارش بوجود می آید، می شود.
♠ ورزش روزانه: به تحرک در آوردن بدن باعث به حرکت درآمدن دستگاه گوارش نیز می شود. ورزش روزانه باعث به جریان افتادن گردش خون می شود و این کار باعث از بین رفتن بسیاری از مشکلات از قبیل پیچ خوردگی روده می شود.
افسردگی چیست ؟
افسردگی یکی از شایعترین اختلالات روانی است که به احساس غم یا تجربهی بحرانهای زندگی محدود نمیشود و به تشخیص زودهنگام و اقدامات درمانی مناسب نیاز دارد. چنانچه این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، فرد بسته به تجویز پزشک از طریق دریافت دارو، شرکت در جلسات رواندرمانی یا حتی تغییرات سبک زندگی به میزان قابل توجهی بهبود خواهد یافت. اما اگر هیچ اقدامی جهت مداوای این بیماری انجام نپذیرد، میتواند پیامدهای فاجعهباری را نه تنها برای خود فرد بلکه برای همهی اعضای خانواده رقم بزند.
افسردگی یک حالت خلقی شامل بیحوصلگی و گریز از فعالیت یا بیعلاقگی و بیمیلی است و میتواند بر روی افکار، رفتار، احساسات و خوشی و تندرستی یک فرد تأثیر بگذارد.
افرادی که دارای حالت افسردگی هستند، میتوانند احساس ناراحتی، اضطراب، پوچی، ناامیدی، درماندگی، بیارزشی، شرمساری یا بیقراری داشته باشند. ممکن است آنها اشتیاق خود در انجام فعالیتهایی که زمانی برایشان لذتبخش بوده از دست بدهند، نسبت به غذا بیمیل و کماشتها شوند، تمرکز خود را از دست بدهند، در به خاطر سپردن جزئیات و تصمیمگیری دچار مشکل شوند، در روابط خود به مشکل برخورد کنند و به خودکشی فکر کرده، قصد آن را داشته باشند و حتی خودکشی کنند. افسردگی همچنین ممکن است باعث بیخوابی، خواب بیش از حد، احساس خستگی و کوفتگی، مشکلات گوارشی، یا کاهش انرژی بدن شود.
افسردگی یکی از ویژگیهای برخی از نشانگان روانی از جمله اختلال افسردگی اساسی است. اما ممکن است یک واکنش طبیعی نسبت به رویدادهای زندگی مانند مرگ اطرافیان، اثرات بیماریهای بدنی یا عوارض جانبی مصرف بعضی از داروها و درمانهای پزشکی باشد، البته تا زمانی که این حالت در یک مدت زمان طولانی باقی نمانده باشد. ملاک های تشخیصی اختلال افسردگی اساسی در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی، افسردگی به شکل یک حالت و واکنش خلقی که فرد میتواند به عنوان بخشی از زندگی خود تجربه کند را از اختلال افسردگی اساسی متمایز میکند.
۸ نشانه افسردگی که نباید نادیده گرفت
آمارها در ایران حاکی از شیوع روزافزون افسردگی در کشور است. برخی افراد در طول زندگی شاید فقط یکبار به این وضعیت دچار شوند، در حالیکه افسردگی برای بسیاری دیگر یک وضعیت تکرارشونده است. هر دورهی این بیماری در صورت عدم درمان ممکن است چند ماه تا چند سال ادامه پیدا کند. افراد مبتلا به افسردگی حاد حتی احتمال دارد به درجهای از ناامیدی برسند که دست به خودکشی بزنند. این در حالی است که شناخت علائم افسردگی نقش بهسزایی در پیشگیری از افزایش وخامت این بیماری دارد.
علائم افسردگی
افسردگی مانند سایر اختلالات روانی با علائمی همراه است که روند عادی زندگی روزمره را تغییر میدهند.
تغییرات خواب
بسیاری از مبتلایان به افسردگی با تغییرات الگوی خواب مواجه میشوند. تغییر الگوی خواب گاهی به شکل بیخوابی و گاهی به شکل خوابِ زیادتر از حد معمول بروز میکند. صبح خیلی زود بیدار شدن از جمله علائم شایع در افسردگیهای حاد است.
تغییرات اشتها
گاهی مبتلایان به افسردگی در قالب مکانیسم مقابله، به کمخوری یا پرخوری روی میآورند. این تغییر اشتها میتواند منجر به کاهش یا افزایش وزن شدید شود.
عدم تمرکز
برخی مبتلایان به افسردگی حاد قادر به تمرکز نیستند. گاهی این افراد در روزنامه خواندن یا دنبال کردن ماجراهای سریالهای تلویزیونی نیز دچار مشکل میشوند و تصمیمگیریها، حتی تصمیمات پیشپاافتاده، برایشان دشوار میشود.
کمبود انرژی
مبتلایان به افسردگی معمولا احساس خستگی شدید میکنند، در فکر کردن کُند میشوند و قادر به انجام فعالیتهای عادی روزمره نیستند.
بیعلاقگی
مبتلایان به افسردگی ممکن است علاقهی خود را به انجام فعالیتهای عادی روزمره از دست بدهند یا ظرفیت تجربهی خوشی و لذت را نداشته باشند. این افراد حتی احتمال دارد به بیاشتهایی یا عدم تمایلات جنسی دچار شوند.
کمبود اعتمادبهنفس
مبتلایان به افسردگی مدام در فکر کاستیها و ناکامیهایشان هستند و احساس گناه و درماندگی شدید میکنند. افکاری مانند «من یه بازندهام.» یا «دنیا جای خیلی ترسناکیه.» بر ذهن این افراد چیره میشود.
ناامیدی
افسردگی موجب میشود فرد احساس کند دیگر هیچ اتفاق خوشایندی در راه نیست. معمولا به دنبال این نگرش منفی، افکار خودکشیگرایانه بروز میکنند که باید بسیار جدی گرفته شوند.
تغییرات حرکتی
برخی مبتلایان به افسردگی به لحاظ قوای جسمی تحلیل میروند یا دچار بیقراری حرکتی میشوند، مثلا ممکن است صبح خیلی زود بیدار شوند و ساعتها در اتاق قدم بزنند.
دردهای جسمی
عدهای از مبتلایان به افسردگی به جای اینکه از احساسات اندوهبار خود حرف بزنند، مدام از سردرد یا ناراحتیهای معده شکایت میکنند.
تشخیص افسردگی موضوع پیچیدهای است، چرا که گاهی دورههای افسردگی بخشی از اختلال دوقطبی یا سایر بیماریهای روانی محسوب میشوند. اما اینکه فرد افسرده علائم خود را چگونه توصیف میکند، اغلب اوقات ریشهی فرهنگی دارد. در جوامع غربی، مبتلایان به افسردگی معمولا دربارهی حالات یا احساساتشان حرف میزنند. اما در جوامع شرقی، معمولا به دردهای جسمی اشاره میشود. به همین دلیل توصیه میشود افراد به درمانگرانی مراجعه کنند که از فرهنگ خودشان هستند یا درک بالایی از پیشینهی فرهنگی بیمار دارند.
عوامل افسردگی
- تنهایی
افسردگی فقط به یک علت خاص محدود نمیشود. گاهی این بیماری در پی ناملایمات زندگی، بیماریهای جسمی یا سایر عوامل محرک بروز میکند و گاهی نیز به طور ناگهانی بدون اینکه با هیچیک از این موارد مرتبط باشد، ظاهر میشود. دانشمندان معتقدند عوامل متعددی در ابتلا به افسردگی نقش دارند.
تروما
تجربهی تروما یا ضربهی روحی در سنین پایین میتواند منجر به تغییرات درازمدت در نوع واکنش مغز نسبت به ترس و استرس شود. به دلیل این تغییرات مغزی، احتمال بروز افسردگی در افرادی که سابقهی ترومای دوران کودکی دارند، بیشتر است.
ژنتیک
در برخی موارد، اختلالات خُلقی و افکار خودکشیگرایانه ممکن است زمینهی ژنتیکی داشته باشند، اما ژنتیک فقط یکی از عوامل افزایشدهندهی خطر ابتلا به افسردگی است. ۱۰۰درصدِ ژنهای دوقلوهای همسان با یکدیگر تشابه دارند، در حالیکه فقط ۳۰درصد احتمال میرود هر دو نفرشان به افسردگی مبتلا شوند. علائم افسردگی در افرادی که زمینهی ژنتیکی دارند، معمولا در سنین پایینتر ظاهر میشود. ناگفته نماند که علاوه بر عامل ژنتیک، عوامل دیگری نیز مانند شرایط و اتفاقات زندگی در ابتلای این افراد به افسردگی مؤثر هستند.
شرایط زندگی
وضعیت تأهل، موقعیت مالی و مکان زندگی از جمله عوامل تأثیرگذار در بروز افسردگی هستند. اما این فرضیه نیز همواره مطرح است که شاید بتوان برعکس، افسردگی را عامل بروز شرایط نامساعد زندگی دانست. مثلا شیوع افسردگی در افراد بیخانمان بیشتر است، اما در برخی موارد نیز احتمال میرود که خودِ افسردگی عامل آوارگی این افراد بوده باشد.
ساختار مغز
مطالعهی تصاویر مغزی حاکی از کاهش فعالیت لوب پیشانی مغز در مبتلایان به افسردگی است. همچنین گفته میشود الگوهای مغزی این افراد هنگام خواب متفاوت است. افسردگی در طرز پاسخگویی غدهی هیپوفیز و هیپوتالاموس نسبت به تحریکات هورمونی نیز تغییر ایجاد میکند.
سایر شرایط پزشکی
احتمال ابتلا به افسردگی در افرادی که سابقهی ابتلا به اختلالات خواب، درد مزمن، اضطراب یا اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) دارند، بیشتر است.
مواد مخدر
اعتیاد به مواد مخدر احتمال ابتلا به افسردگی را افزایش میدهد.
چه افرادی به افسردگی مبتلا میشوند؟
- جمعیت مردم
افسردگی مختص گروه خاصی نیست و در تمامی سنین، نژاد، اقوام و طبقات اجتماعیـاقتصادی بروز میکند. اما تجربهی این بیماری در افراد مختلف متفاوت است.
مردان
مردان معمولا به دلایل فرهنگی از افسردگی خود بیشتر خجالتزده میشوند و از این رو، سعی میکنند این بیماری را تاب بیاورند یا به قول خودشان با مصرف مواد مخدر خوددرمانی کنند. عدم درمان افسردگی در مردان میتواند پیامدهای فاجعهباری به همراه داشته باشد، چرا که آمار خودکشیهای منجر به فوت در مردان بیشتر است.
زنان
عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، بیولوژی، باروری، تغییرات هورمونی و روابط بینفردی در ابتلای زنان به افسردگی نقش دارند.
بسیاری از زنان در دوران قاعدگی دچار تغییرات رفتاری و جسمی مانند احساس افسردگی و تحریکپذیری میشوند. عدهی زیادی از زنان افسرده علائم شدیدتری را در دوران پیش از قاعدگی تجربه میکنند. در مبتلایان به سندرم پیش از قاعدگی (PMS) و اختلال ملال پیش از قاعدگی (PMDD)، علائم افسردگی تا زمان آغاز قاعدگی به تدریج شدیدتر میشوند. پژوهشگران سعی دارند بدانند تغییر دورهای هورمونها چگونه بر ساختار شیمیایی مغز در مبتلایان به افسردگی تأثیر میگذارد.
همچنین بسیاری از زنان پس از زایمان به اختلالات خُلقی مقطعی دچار میشوند. از جملهی این اختلالات خلقی میتوان به افسردگی پس از زایمان اشاره کرد. این عارضه که به فاصلهی کوتاهی پس از وضعحمل بروز میکند، موجب اضطراب، بیخوابی، گریه یا افکاری مانند آسیب رساندن به خود یا نوزاد میشود و به همین دلیل، انجام فعالیتهای عادی روزمره برای فرد به سختی امکانپذیر است.
سالخوردگان
افسردگی در سالخوردگان معمولا درماننشده باقی میماند، چرا که بسیاری از این افراد افسردگی را یکی از پیامدهای طبیعی افزایش سن و نیز یک واکنش طبیعی در مقابل مسائل جسمی، روحی و اجتماعی مرتبط با سالخوردگی میدانند. علائم افسردگی در افراد سالخورده ممکن است با علائمی که در جوانترها دیده میشود، متفاوت باشد. چند نمونه از علائم افسردگی در سنین سالخوردگی عبارتند از اختلالات حافظه، دردهای مبهم و توهم. همچنین افسردگی میتواند عارضهی جانبی داروهایی مانند داروهای فشارخون، حملهی قلبی، سکته، شکستگی لگن یا دِژِنِراسیون ماکولا باشد که معمولا در سالخوردگی تجویز میشوند و با بروز افسردگی نیز مرتبط هستند.
کودکان و نوجوانان
تمامی کودکانِ در حال رشد به طور طبیعی در مقاطعی با بحرانهای احساسی مواجه میشوند، اما گاهی این مقاطع بحرانی در برخی کودکان منجر به افسردگی میشود. احتمال ابتلا به افسردگی در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال کمتوجهی-بیشفعالی، اختلال یادگیری، اختلال اضطراب و اضطراب نافرمانی مقابلهجویانه (ODD) بیشتر است. همچنین استرس شدید، تروما یا سابقهی خانوادگی اختلالات خُلقی از جمله عواملی هستند که احتمال بروز افسردگی را در سنین پایین افزایش میدهند.
کودکان افسرده معمولا از وجود درد شکایت میکنند و کمتر از احساساتشان حرف میزنند، اما علائم افسردگی در نوجوانان متفاوتتر است. پرخاشگری، رفتارهای پرخطر، مصرف مواد مخدر، اُفت تحصیلی و فرار نمونههایی از این علائم هستند که باید جدی گرفته شوند. آمار خودکشی در نوجوانان افسرده بالاتر است. طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، خودکشی سومین عامل مرگومیر نوجوانان ۱۵ تا ۱۹ ساله است
درمان
خلق افسرده ممکن است به درمان حرفهای نیازی نداشته و یک واکنش طبیعی نسبت به رویدادهای زندگی، علائم برخی از شرایط پزشکی یا عوارض جانبی ناشی از مصرف بعضی داروها و درمانهای پزشکی باشد. در بین گیاهان دارویی زعفران، گل محمدی و لیموترش تأثیر بسزایی در بهبود و درمان افسردگی دارند. مواد مؤثره موجود در زعفران (کروسین و سافرانال) تأثیری مشابه داروی فلوکستین داشته و از بازجذب دوپامین، نوراپی نفرین و سروتونین جلوگیری میکند و بدین ترتیب اثر ضد افسردگی خود را اعمال مینماید. در مطالعه بالینی که روی ۳۰ بیمار مبتلا به افسردگی در محدوده سنی ۱۸ تا ۵۵ سال برای مقایسه کپسولهای mg 30 زعفران و کپسولهای mg 100 ایمی پیرامین به مدت ۶ هفته صورت گرفت نشان داد که هیچ تفاوت معنی داری بین این دو گروه دیده نشد و در هر دو گروه بهبودی چشمگیری مشاهده گردید. همچنین برخی عوارض ایمی پیرامین مانند خشکی دهان در گروهی که زعفران مصرف کرده بودند مشاهده نگردید. در مطالعه بالینی دیگر که به صورت دو سویه کور بر روی ۴۰ بیمار مبتلا به افسردگی به مدت ۶ هفته و برای مقایسه کپسولهای mg 30 زعفران در مقایسه با فلوکستین mg20 انجام گرفت نشان داد که بین دو گروه تفاوت معنی داری دیده نشد و در هر دو گروه علایم افسردگی بهبود یافت. همچنین اثر ضد افسردگی گل محمدی از طریق تغییر رهاسازی آمینهای موجود در نورونهای پیش سیناپسی میباشد. ماده مؤثر (ژرانیول) موجود در گل محمدی اثر مهاری بر روی آنزیم مونو آمینو اکسیداز داشته و از تجزیه مونو آمینها جلوگیری کرده و سبب افزایش رهاسازی مونو آمینها میشود. این گیاه از طریق مهار بازجذب نوروترانسمیترهای مونو آمین شامل ۵-هیدروکسی تریپتامین و نورآدرنالین سبب افزایش میزان این نوروترانسمیترها شده و بدین ترتیب خاصیت ضد افسردگی خود را اعمال مینماید. در یک مطالعهای که به منظور بررسی اثر ضد افسردگی گل محمدی در مقایسه با نرمال سالین در ۳۰ موش نر نژاد سوری با استفاده از آزمون شنای اجباری صورت گرفت، پس از اتمام مطالعه نتایج، نشان دهنده کاهش زمان بی تحرکی موشها و افزایش زمان شنا بود. در طی مطالعات انجام شده با استفاده از آنتاگونیستها و آگونیستهای گیرندههای مختلفی مانند گیرندههای بنزودیازپینی، سروتونینی، آدرنالینی و دوپامینی و نیز با استفاده از تستهای رفتاری نشان دادهاست که تأثیر ضد افسردگی اسانس لیمو اساساً به مسیر سروتونرژیکی خصوصاً گیرنده "5-HT1A" مربوط میشود. علاوه بر این آنالیز میزان نوروترنسمیترها در نواحی مختلف مغزی نشان دادهاست که اسانس لیمو احتمالاً از طریق تغییر سیستمهای دوپامینرژیک و سروتونرژیکی فعالیت ضد افسردگی خود را اعمال میکند. در یک مطالعه تأثیرات ضد افسردگی مصرف خوراکی اسانس لیمو در موشها با استفاده از تست معلق ماندن از دم (tail suspension test) و نیز تأثیر آن بر مونو آمینهای مغز مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها نشان داد در مقایسه با فلوکستین (18 mg/kg خوراکی) به عنوان کنترل مثبت، مصرف 400 mg/kg اسانس لیمو زمان بی تحرکی در این تست را به نحو چشمگیری کاهش میدهد. آنالیز HPLC نمونههای به دست آمده نشان داد که موشهای گاواژ شده با اسانس لیمو تفاوتهای چشمگیری از لحاظ غلظت نوراپی نفرین، دوپامین و سروتونین در کورتکس پیش قدامی، استریاتوم و هیپوکامپ دارند که میتواند مؤید تأثیرات ضد استرسی و افسردگی اسانس لیمو باشد. در مطالعهای دیگر تأثیرات ضد افسردگی رایحه چندین گیاه از جمله لیمو با استفاده از تست شنای اجباری بررسی شد. نتایج این مطالعه نشان داد که تنها رایحه لیمو به نحو چشمگیری زمان بی تحرکی کل را کاهش دادهاست و نیز موجب تقویت کاهش زمان بی تحرکی القا شده با داروی ایمیپرامین شدهاست. این مطالعه نشان دهنده تأثیر ضد افسردگی رایحه اسانس لیمو میباشد.
نقش ورزش و چگونگی تأثیر آن بر افسردگی
تحقیقات بروی افسردگی و ارتباط آن با ورزش، نشان میدهند که احتمالاً ورزش در کاهش افسردگی تأثیرگذار است. ورزشی که با افزایش ضربان قلب همراه باشد، طبق تحقیقات انجام شده اثراتی شبیه اثرات داروهای ضد افسردگی خواهد گذاشت.
تحقیقات همچنین بیان میکنند پس از ۱۰ ماه ورزش کردن، احتمال عود کردن افسردگی کاهش مییابد.
در افسردگی ناشی از بی تحرکی، میزان رادیکالهای آزاد خطرناک به نام «گونههای فعال اکسیژن» یا ROSها در مغز افزایش مییابد، بااینحال چنین مواد خطرناکی میتوانند بهواسطه واکنشهای آنزیمی و غیر آنزیمی از بدن زدوده شوند. ناحیه اَسبَک که اصلیترین قسمت مغز در روند حافظه بلندمدت و با حساسیت بالا به استرس است، بهطور گسترده در افراد دچار افسردگی مورد حمله گونههای فعال اکسیژن قرار میگیرد.
برای مقابله با افسردگی به وسیله ورزش، نیازی نیست حتماً تمرینات سنگین انجام دهید یا حتی به باشگاه بروید. با انجام اقدامات زیر میتوانید با افسردگی مقابله کنید:
• به آرامی و در حد توان خود شروع به ورزش کنید.
• ورزشی انجام دهید که باب میل شما باشد.
• به جای یک بار تمرین طاقت فرسا و خستهکننده، به صورت پراکنده و هر بار به مدت کمتر تمرین کنید.
• به صورت گروهی ورزش کنید.
• فعالیت بدنی روزانه خود را افزایش دهید
اسهال چیست؟
بیماری اسهال مدفوع آبکی و یا شل و سست است که سه بار یا بیشتر در هر روز اتفاق میافتد. تقریبا همه انسانها تجربه اسهال را در طول زندگی خود را داشتهاند.
بسیاری اوقات اسهال و استفراغ خود به خود پس از طی دورهای بهبود پیدا میکنند. اما در این دوره آب و املاح بدن کم میشوند که باید این کمبود را با خوردن مایعات سالم جبران کرد.
علائم و نشانههای فرد اسهال
فرد مبتلا به اسهال ممکن است علایم خفیف تا بسیار شدیدی را بروز دهد. کسی که دارای بیماری خفیف است ممکن است فقط چند نوبت دفع مدفوع شل داشته باشد، اما حال عمومیاش خوب باشد. برعکس، یک فرد مبتلا به اسهال شدید ممکن است ۲۰ یا بیشتر در هر روز دفع داشته باشد، که حتی اتفاق میافتد تا هر ۲۰ یا ۳۰ دقیقه بیمار احساس دفع نماید. اسهال ممکن است با تب شکم درد و یا قوانج همراه باشد.
دلایل بروز اسهال
موارد بد اسهال، می تواند در اثر تعدادی از منابع ایجاد شود که عبارتند از:
سرماخوردگی
آنتی بیوتیکها
مسمومیت غذایی
یک عفونت ویروسی
آب آلوده
انواع خاصی از عمل جراحی
تعدادی از بیماریهای دستگاه گوارش
موارد زیر در بهبود و درمان اسهال مفیدند:
استفاده از انواع مایعات در فواصل معین به بهبود فرد دچار اسهال کمک میکند.
رژیم غذایی مناسب: مصرف مایعات، غذای کمحجم و مقوی
از همان روز اول شروع اسهال باید از مصرف مواد غذایی حاوی فیبر خودداری شود. سوپها، برنج و به خصوص کته، پاستاها و سیبزمینی کاملا پخته شده و موز کاملا رسیده انتخابهای مناسبی است. در روز دوم میتوان از گوشتهای سفید، ماهی و تخممرغ استفاده کرد. ماست نیز گزینه خوبی است.
چای: چای سیاه حاوی ۸- ۱۲ درصد تانن است، بنابراین یکی از بهترین داروهای ضداسهال طبیعی است که هیچگونه محدودیت و ممنوعیتی برای مصرف ندارد.
اگر اسهال ایجاد شده به دلیل تغییر شرایط غذایی و آب و هوایی باشد(مثلا در مسافرت) و نه در اثر میکروبها و ویروسها، استفاده از چای به صورت پودر باعث ایجاد تعادل هضم و جذب و برگشت شرایط طبیعی بدن از حالت اسهال به حالت طبیعی است.
چای جوشیده که رنگ سیاه، مزه تلخ و بوی خاص چای جوشیده دارد، نیز دارای خاصیت ضداسهال بوده و در شرایط عادی میتواند باعث ایجاد یبوست شود.
محصولات لبنی به غیر از ماست، مواد غذایی چرب، مواد غذایی خیلی شیرین، مواد غذایی سرشار از فیبرهای غذایی مانند سبزیجات سبز خام، مواد غذایی پر ادویه و تند و آجیلها که باعث حساسیت رودهها میشوند و نباید خورده شوند.
نوشیدنیهای الکلی، کافئیندار و شیرین حالت اسهال را شدیدتر میکند. نوشیدنیهای ورزشی آماده میتواند به جذب بهتر مایعات و درمان اسهال کمک کند.
بهترین راههای درمان اسهال
مواد غذایی مناسب برای درمان اسهال
۱-دم کرده یونجه درمان اسهال است. اما اگر زیاد مصرف شود نفخ میآورد.
۲-موز کال شکم را سفت میکند و از راههای درمان اسهال است. موز کال زخمهای روده را نیز بهبود میبخشد. گفته میشود شیر گلهای موز در درمان اسهال خونی بسیار مؤثر است و به نوعی معجزه میکند.
۳-چای ریحان
۴-خاکشیر یکی دیگر از راههای درمان اسهال است.
۵-جو اگر سه روز در آب خیس شود، مایعی به دست میآید که در بهبود حالت فرد مبتلا به اسهال مفید است.
۶-گشنیز، گاهی برای درمان یبوست به عنوان ملین به کار میرود و گاهی برای درمان اسهال استفاده میشود.
۷-ماست از جمله خوراکیهایی است که برای بهبود و درمان اسهال کودکان مفید است. مصرف آنتیبیوتیکها باعث نابودی باکتریهای مفید دستگاه گوارش و بروز اسهال میشود به همین دلیل مصرف ماست در کنار استفاده از آنتیبیوتیکها توصیه میشود.
ماست برای بهبود و درمان اسهال کودکان مفید است
۸-خرما
۹-مخلوط پیاز و سیب: پیاز رنده شده با سیب به مقدار مساوی در دفع اسهال مفیدند.
۱۰-جوشانده پوست انار که برای درمان اسهال موثر است.
۱۱-سماق: یک قاشق غذاخوری پر پودر سماق همراه با آب سرد، به درمان اسهال کمک میکند. اگر بعد چند ساعت حالت اسهال ادامه داشت نصف قاشق دیگر خورده شود.
۱۲-ازگیل خام
۱۳-علف هفتبند که برای درمان اسهال خونی، اسهال معمولی و بواسیر توصیه میشود.
۱۴-گلهای خشک شده انبه، مغز هسته انبه نیز ضد اسهال است.
۱۵-سیب رنده شده
۱۶-دارچین مقوی معده، ضد نفخ و ضد اسهال است.
۱۷-جوشانده میوه به برای درمان اسهالهای طولانی مفید است.
از چه غذاهایی باید پرهیز کرد؟
هنگامی که به اسهال مبتلا شده اید، مصرف برخی مواد غذایی ممکن است شرایط شما را وخیمتر کنند. مواد غذایی که موجب اسهال می شوند به طور معمول حاوی مقدار زیادی از مواد تشکیل دهنده مصنوعی، چربی ها، ادویه ها یا محرک هایی مانند کافئین هستند و همچنین غذاهایی که دارای قند و چربی بالا هستند، اسهال را تشدید میکنند.
برخی از غذاهایی که در صورت ابتلا به اسهال باید از مصرف آنها پرهیز کنید در ادامه اشاره میشود:
۱- شیر
لاکتوز موجود در شیر و دیگر محصولات لبنی نرم مانند پنیر خامه ای، بستنی و خامه ترش، در زمان ابتلا به اسهال موجب تضعیف شرایط رودهها و ناتوانی در رسیدگی به این شرایط میشود. هنگامی که بیش از حد لاکتوز مصرف میکنید، این قند وارد روده بزرگ میشود و شرایط اسهال را وخیمتر میسازد.
مصرف شیر در زمان اسهال باعث تضعیف عملکرد رودها میشود
با این وجود، مصرف ماست و پنیرهای سفت میتواند شرایط اسهال را بهبود ببخشد، زیرا آنها از لاکتوز کمی برخوردار بوده یا بدون لاکتوز هستند.
۲- حبوبات
در فهرست مواد غذایی که باید هنگام ابتلا به اسهال از آنها پرهیز کنید، حبوبات را نمیتوان نادیده گرفت. حبوبات میتوانند با عبور از روده کوچک به صورت گوارش نشده وارد روده بزرگ شوند.
حبوبات گوارش نشده یکی از دلایل اصلی نفخ شکم و همچنین اسهال محسوب میشوند.
۳- جایگزینهای قند
شیرین کنندههای مصنوعی مانند سوربیتول، مانیتول، و زایلیتول که به طور معمول در آدامسها و آبنباتهای بدون قند و داروها یافت میشوند، از دیگر عوامل موثر در شکل گیری اسهال یا وخیمتر کردن شرایط آن هستند.
۴- الکل
هنگام ابتلا به اسهال یا هر مشکل معدهای دیگر، به هیچ وجه الکل مصرف نکنید. الکل همانند یک سم برای دیواره داخلی معده عمل میکند و همچنین سوخت و ساز کبد را تغییر میدهد.
مصرف الکل باعث شدیدتر شدن اسهال میشود
درمان دارویی
در موارد خفیف میتوان از داروهایی مثل لوپرامید و پپتوبیسمول استفاده کرد. امکان دارد سایر داروهای ضداسهال تجویز شوند. در صورت شناسایی یک انگل یا باکتری به خصوص به عنوان علت اسهال، امکان دارد آنتیبیوتیک تجویز شود.
در موارد زیر باید درمان خانگی را متوقف کرد و سریعاً به پزشک مراجعه کرد:
• اگر اسهال بیش از ۴۸ ساعت طول بکشد
• درد شدیدی در شکم و یا روده به وجود آید.
• درجه تب به ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر برسد.
• مخاط، خون یا کرم در مدفوع ظاهر شود.
همان طور که اشاره شد اگرچه تغییر در رژیم غذایی اولین قدم در درمان اسهال است اما به منظور تسریع در روند بهبودی داروهای مختلفی به منظور درمان اسهال تولید شدهاند که در ادامه به صورت اجمالی به برخی از این داروها اشاره میشود.
لوپرامید
قرص لوپرامید (Loperamide) یکی از داروهای ضد اسهال است که در صورت مصرف ممکن است عوارضی مثل سرگیجه، خوابآلودگی و تهوع به دنبال داشته باشد. توجه داشته باشید که این دارو برای اسهالهای ناشی از عفونت توصیه نمیشود زیرا دفع میکروبها را از روده به تأخیر میاندازد.
دیفنوکسیلات
قرص دیفنوکسیلات (Diphenoxylate) دارویی برای درمان اسهال و بیماریهای التهاب روده میباشد. تاری دید یا خشکی پوست از عوارض دیفنوکسیلات است. این دارو با کاهش دادن حرکات روده زمان عبور غذا از رودهها و جذب آب اضافی را افزایش میدهد و در نتیجه سبب کاهش میزان اسهال میشود. توجه داشته باشید که دیفنوکسیلات دارویی است برای رفع علایم اسهال و به هیچ وجه علت زمینهای اسهال را درمان نمیکند. مصرف طولانی مدت دارو ممکن است موجب بروز تحمل و استفاده مقادیر زیاد آن موجب وابستگی به دارو شود.
بیسموت ساب سیترات
قرص بیسموت ساب سیترات (Bismuth Subcitrate) برای مشکلات گوارشی نظیر عفونت یا زخم معده مصرف میشود.استفراغ از عوارض قرص بیسموت ساب سیترات است.این دارو برای درمان زخم معده و روده و نیز اسهال مسافرتی استفاده میشوند. مقدار مصرف این دارو برای هر بیمار باید طبق نظر پزشک تعیین گردد اما به طور کلی برای بزرگسالان دو قرص دو بار در روز و یا یک قرص چهار بار در روز مصرف میشود.
اسهال در بارداری
دلایل ایجاد اسهال که با بارداری در ارتباط هستند، شامل موارد زیر میباشند:
• افزایش حساسیت به غذاهایی که پیش از بارداری هرگز مشکلساز نبودند.
• تغییرات در رژیم غذایی، که در زمان اطلاع خانم از بارداری خود رخ میدهند، میتوانند باعث ناراحتیهایی در سیستم گوارش شوند.
• تغییرات هورمونی معمولاً سیستم گوارش را آهسته کرده و باعث بروز یبوست میشوند، اما بروز اسهال نیز در این مورد محتمل است.
داشتن دورههای اسهال در ابتدای حاملگی، کاملاً نرمال و بسیار شایع است. با نزدیک شدن به زایمان، بدن شما پروستاگلاندین ترشح میکند که هورمونی است که به نرم شدن و آماده شدن رحم کمک میکند. پروستاگلاندین همچنین باعث تحریک مدفوع و تکرر آن شده و میتواند به اسهال منجر شود. ابتلا به اسهال در سه ماههی سوم بارداری به این معنی نیست که خیلی به زایمان نزدیک هستید، این یکی از چندین علامت آماده شدن بدن شما برای زایمان است.
این نوع از اسهال، یک پاسخ فیزیولوژیکی طبیعی بدن بوده و به شما یا کودک شما آسیب نمیزند. با این وجود، درمان آن در سریعترین زمان ممکن، مهم است و ایجاد تغییر در رژیم غذایی دوران بارداری میتواند به تسکین اسهال کمک کند.
اسهال در کودکان
اسهال یکی از بیماریهای شایع دوران شیرخواری و کودکی است. کودکان بین سنین یک تا سه سال ممکن است به اسهال نوپایان یا اسهال کودکان دچار شوند.
متخصصین اطفال در رابطه با علتهای معمول اسهال در نوزادان و کودکان دلایل زیر را برشمردهاند:
• آلرژی به شیر، عدم سازگاری دستگاه گوارش با یک نوع غذا یا دیگر شرایط بهداشتی خطرناک میتواند منجر به اسهال در کودکان شود.
• عفونتهایی مانند عفونت ژیاردیاز نیز از این مسئله مستثنی نیست.
• "اسهال کودکان نوپا" به دلیل مصرف مقدار فراوانی آب میوه یکی دیگر از این احتمالات است. اسهال شیر خوارها معمولا از سنین ۶ ماه تا ۳۰ ماهگی شروع میشود. زمانی که کودک ۴ سالگی را رد میکند، علاوم این بیماری دور میشود. یک کودک ممکن است روزانه دو ت. اشش بار مدفوع آبکی داشته باشد، و همچنین وزن از دست بدهد.
تغذیه کودک اسهالی:
شیر مادر (مادر باید بیش از مواقع عادی به کودک خود شیر بدهد)
سوپ
برنج کته شده
چای رقیق با کمی شکر
آب نارگیل
آب کاملاً پاک و تمیز و بهداشتی
محلول ORS که می توان با نظر پزشک از داروخانه خرید یا در منزل تهیه کرد
طرز تهیه محلول ORS خانگی
اگر فکر میکنید کودک شما دچار اسهال شده است، برخی از کارهای کلیدی را میتوانید انجام دهید:
• مصرف آب میوهها را محدود کنید به ویژه آب میوههایی که حاوی فروکتوز یا سوربیتول بالا هستند مانند، آب سیب و گلابی. آب انگور زرد گزینهای خوب است.
• مقدار چربی را در رژیم غذایی افزایش دهید. (با این حال در این باره با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید).
• مقدار فیبر را در رژیم غذایی افزایش دهید. (توجه: این توصیه میتواند کمی گیج کننده باشد، زیرا در زمانهایی که کودک دچار یبوست میشود، رژیمهای غذایی با فیبر بالا توصیه میشود. فیبر میتواند به درمان انواع اختلالات دستگاه گوارش کمک به سزایی کند).
پیشگیری از اسهال
اگرچه پیشگیری سخت است اما چندراه برای کاهش دادن موارد اسهال در کودکان وجود دارد:
رعایت بهداشت دست بهویژه پس از استفاده از سرویس بهداشتی و قبل از غذا خوردن.
تمیز نگهداشتن سطوح حمام برای پیشگیری از سرایت میکروبهای عفونت زا.
شستن میوه و سبزیها قبل از مصرف.
شستن سطوح آشپزخانه و وسایل آشپزی پس از تماس پیدا کردن با گوشت خام بهویژه مرغ.
قرار دادن گوشت در یخچال به محض خرید. پخت گوشت تا زمانی که دیگر صورتی نیست. پس از پخت، قرار دادن غذای باقیمانده در یخچال.
دقت در خرید مواد غذایی از فروشندگان دستفروش.
نشستن ظروف حیوانات خانگی در ظرفشویی مخصوص خانواده.
چند نکته که باید به آنها توجه کرد
در صورتی که فرد دچار اسهال مشکلاتی دارد که استفاده از مایعات را برایش محدود شده، پیش از شروع مصرف زیاد مایعات حتما باید با پزشک مشورت کند.
کودکان، زنان باردار و سالمندان مبتلا به اسهال باید بسیار مراقب باشد.
شیرخوارانی که شیر خشک میخورند باید با مشورت پزشک از شیر خشک مناسبتری استفاده کنند، اما در مورد شیرخوارانی که شیر مادر میخورد، هیچ تفاوتی ندارد و نباید شیر مادر قطع شود.
کم شدن آب بدن ناشی از اسهال میتواند برای کودکان خطرناک باشد. قبل از دادن هر دارو باید با یک پزشک مشورت شود.
بدون تجویز پزشک نباید بیش از دو روز خوددرمانی کرد و داروی ضد اسهال خورد. مصرف بیش از اندازه این داروها مشکلساز شده و باعث یبوست میشود. در صورت داشتن تب یا اثر خون در مدفوع باید حتماً به پزشک مراجعه شود.
رعایت بهداشت در پیشگیری از ابتلا به اسهال مهم است
اسهال خونی
اسهال خونی اختلال رودههای بزرگ است که توسط میکروارگانیسمهای بیماریزا ایجاد میشود. در این بیماری میل دائم برای دفع مدفوع وجود دارد. در اسهال خونی، اسهال شدید وجد ندارد، اما غالبا بلغم و خون به همراه مقدار کمی مدفوع وجود دارد. زمانی که اسهال خونی ایجاد میشود، زخمهای درون روده بزرگ، باعث تحریک دائمی روده میگردند.
در اسهال خونی قبل از نیاز به تخلیه مدفوع، دل پیچه و درد در ناحیه شکم ایجاد میگردد. مقدار کمی مدفوع و تکههای زخم به عنوان بلغم و خون خارج میشود. علت اسهال خونی و شدت آن بسته به نوع و شدت بیماری میتواند حاد یا مزمن باشد. در موارد حاد خروج مدفوع به سختی و همراه با دفع مقدار زیادی بلغم انجام میگیرد. همچنین زمانی که علت اسهال خونی، میکروبها باشند با تب شدید همراه خواهد بود.
در صورت ابتلا به اسهال خونی بهتر است به پزشک مراجعه کنید، اما میتوانید برای تسکین دلپیچه و جلوگیری از تشدید وضع از برخی راهکارهای درمان خانگی استفاده کنید:
۱- آبلیموی تازه
آب دو عدد لیمو را به یک لیوان آب اضافه کرده و همراه با نمک معدنی و شکر برای طعم دادن، ۳ تا ۴ بار در روز بخورید. این روش سادهترین و بهترین شیوه درمان اسهال خونی در طب سنتی است.
۲- روغن کرچک
یک قاشق چایخوری روغن کرچک به همراه ۱ قاشق چایخوری آب زنجبیل در نصف فنجان آب گرم بریزید و مخلوط حاصل را دو مرتبه در طول روز بنوشید. روغن کرچک حذف سریعتر مواد سمی را از دستگاه گوارش تسهیل میکند. این روغن به عنوان یک روانکننده و ملین ملایم عمل میکند.
۳- پوست انار
۵۰ گرم پوست انار در ۲۵۰ میلیلیتر شیر بجوشانید و آن را به سه قسمت تقسیم کنید و در طول روز بنوشید. این معجون تسکین خوبی برای اسهال خونی است. پوست انار به عنوان قابض عمل میکند و عفونت را به سرعت از بین میبرد.
۴- زردآلو
برگ زردآلو خاوی ترکیبات ضد سم است که در مقابله با عفونتهای انگلی استفاده میشود. برای درمان اسهال خونی در کودکان و بزرگسالان ابتدا برگها را بشویید و عصاره آنرا بگیرید. این عصاره را بر روی مناطق آسیب دیده بمالید. هر روز قبل از رفتن به رختخواب این کار را انجام دهید.